2020 HAZIRLIKLARI, BİR MİLYON DESEN DİJİTALLEŞTİRİLDİ

0
32

için 1843 yılında Sultan Abdülmecid döneminde “Hereke Fabrika-i Hümayunu” adıyla kuruldu.

Sarayların döşemelik ve perdelik ihtiyacını karşılamak üzere üretime geçen fabrika, 1891 yılında halı dokumaya başladı.

II. Abdülhamid’in himayesinde Sivas, Ladik ve Manisa’dan getirilen ustalara önce saray tarafından verilen desen örnekleri dokutturuldu ve bu desenler daha sonra geliştirilerek özgün Hereke üslubu ortaya çıkarıldı.

Böylece saraylar için ipekli döşemelik ve perdelik üreten Hereke Dokuma Fabrikasına halı dokuma birimleri eklendi ve dünyaca tanınan Hereke halıcılığının temelleri atıldı.

Hereke Dokuma Fabrikasının en seçkin ürünleri, Osmanlı sanayisinin vitrini niteliğindeki saray, köşk ve kasırların dekorasyonunda kullanıldığı gibi yabancı hanedan mensuplarına verilen hediyeler yoluyla Avrupa saraylarında da kendilerine yer buldu.

Fabrika, kuruluşundan yarım asır sonra da dünyaca ünlü bir marka haline gelerek, Paris, Londra, Viyana, Lyon, Brüksel ve Torino’daki uluslararası sergilerde ödüllere layık görüldü.

– “1 milyon desen parçası, tek tek tasnif edildi”

Sultan tarafından 19. yüzyılda yabancı hükümdarlara verilen hediyeler arasında ilk sırayı Hereke kumaşları aldı.

Fabrikanın kuruluşunun ardından oluşturulan Hereke desenlerinin korunması ve gelecek nesillere aktarılması için de çalışmalar yürütülüyor.

Fabrikanın kuruluşunun ardından resimhane olarak kullanılan alanda şimdilerde desen arşivleri yapılıyor.

Çalışmalar kapsamında paftalar şeklinde bulunan 1 milyon desen parçası, atölyeye serilerek tek tek tasnif edilip birleştirildi.

Daha sonra dijital ortama aktarımı sağlanan desenler korumaya alınıyor. Dijital ortamdan çıktısı alınan desenler, dokuyucuya verilerek yapılan halıya işlenmesi sağlanıp günümüze aktarılıyor.

– “Desenler, Osmanlı’nın hoşgörüsünü yansıtıyor”

Hereke Halı ve İpekli Dokuma Fabrikası Müdürü Emine Günaydın, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Hereke’nin II. Abdülhamid döneminde özgün üslubuna kavuştuğunu söyledi.

Hereke halı desenlerinin ilk dönemlerde saray ressamları tarafından resmedildiğini belirten Günaydın, aynı zamanda Anadolu’nun çeşitli yörelerinden alınan motiflerin de desenlerde kullanıldığını kaydetti.

Günaydın, Hereke halı desenlerinden madalyonlu, göbekli 1/2 simetrik, 1’e 1 ve geometrik kompozisyonlar kullanıldığını dile getirerek, “Özellikle göbekli madalyonlu dediğimiz Gördes tarzı halılardır. Bunun örneğini de Yıldız Şale Köşkü’nün tören salonu için 120 yıl önce dokuduğu 468 metrekarelik halıda görüyoruz. Motiflere bakıldığında Hereke halı desenlerinden yaprak ve çiçek motifleri kullanılmıştır. Bunlar daha çok hançer yapraklar, gül, sümbül, lale ve karanfilden oluşmaktadır.” diye konuştu.

Kaynak: ANADOLU AJANSI