Tum meslekdaslarima kucak dolusu selamlar,

Gectigimiz hafta sevgili Nukhet’in liderliginde ciktigimiz kose bucak Mardin turunu grupla beraber tamamladiktan sonra ben, esim ve kayinvalidem “bu bize yetmez, Diyarbakır, Urfa, Antep de yapalim diyerek turumuzu dort gun daha uzattik ve ancak iki gun once evimize ulasabildik.

Turlarimda ziyaret ettigim sehirleri herhangi bir zamanlama sorunu olmadan, keyfe keder gezmenin tadi bir baska guzel oluyor. Evet, Mardin’in kulturel zenginliginden sizler kadar haberdardik. Ancak bilmek bir yana, gozlerimizle gormenin biraktigi etki tarif edilemez.

Bunlari ifade ettikten ve yore ile ilgili izlenimlerimi paylasmadan once Nukhet’e tum tur boyunca gosterdigi cabadan ve sahip oldugu sabirdan dolayi tum ailem ve tura katilan meslekdaslarim adina TESEKKUR etmek isterim.  Sagolasin Nukhet!

Tabii yalnizca Nukhet degil,  tum tur boyunca, gerek bana gerekse aileme yakin ilgi gosteren ve arkadasliklarini esirgemeyen; Hakan Eginlioglu, Pervin Uslu, Tulay Zeybek Ozcan, Refik Baysal, Nursat Ergin Coskun, Selcuk Sebilcioglu, Gulgun Ercumen, Meltem Ciftci, Hale Beskurt, Cem Balsun, Attila Tamer, Anna Eskinazi ve ismini buraya su an yazamadigim tum dostlara tesekkuru bir borc bilirim.

Gelelim gezi izlenimlerime;

Askerligini Sirnak’ta yapmis bir arkadasiniz olarak bolgeyi bildigimi sanirdim. Ama gelin gorun ki bu kadar cok Suryani Kadim kilise ve manastirinin mevcut olduguna dair net bir fikrim bu turdan sonra olustu. Otobusle ulasilmasi cok guc noktalarda kurulusunun Isa’nin dogum tarihine kadar uzanan bir kilise oldugunu bu turda ogrendim. Hani sorarlar ya “bu kilise Isa’dan oncesine mi yoksa sonrasina mi ait?” diye, artik dogdugu gune ait diyebilecegim bir kilise biliyorum.

HAH, 2000 yillik kilise

Bir baska yeni bilgi ise bizim meshur Theodora’ya ait. Hani bizim hipodromda ayi oynaticisinin kizi oldugunu bildigimiz, ardindan Justinian ile evlenerek Imparatorice olan Theodora’nin kadim kaynaklardaki oykusu oldu. Sahsen bu anlatim sirasinda bayagi itiraz ettiysem de sahip olduklari kaynaklari incelemeye deger buluyorum. Gabriel Akyuz’un “Tum yonleri ile Suryaniler” kitabinin 188. sayfasinda bizim unlu Theodora’nin Urfa’nin Mabug kasabasinin papazi Yusuf’un kizi oldugunu yaziyor. Diyeceksiniz ki, “Baris, bunun ne onemi var bu kadar kafa yormussun?”  mesele su ki, manastir icinde yapilan anlatimlarda -bu bilgi kaynak gosterilierek- anlatim yapiliyor. Bizim Istanbul’lu Hipodrom danscisi Theodora, Suryani kadim kaynaklarinda gayet saglam inancli bir Suryani olarak goruluyor. Peki sizce bu oykunun bu kadar sekil degistirmesinin nedeni ne olabilir? (kucuk bir duzeltme, ilgili kitabin 188. sayfasinda M.S. 527’de oldugu soylenen imparatorun 2.Justinus oldugu soylenmis. Ancak bu imparatorun I.Justinus oldugunu George Ostrogorsky belirtiyor. Ayrica III.Justinianus diyerek bahsettigi hukumdar ise I.Justinianus olsa gerek)

Bunlarin disinda cok guzel bir icime sahip olan Suryani sarabini ve 50m2’lik alana sigan 12.000 mezari gormenizi siddetle tavsiye ederim. Dara’da otobuse dayanamayan yolun cokusunu, catlak kaptani ayrica hep hatirlayacagiz

Diyarbakir ise tamamen restorasyonda. Kentin en buyuk kilisesinin catisi yeniden insa edilmis.

Kentteki hemen her eser restore ediliyor. Sahsen tam bir Diyarbakir turunu yapmak icin uc yil sonrasina tarih verirdim.

Urfa goreceli daha iyi durumda, Urfa Ulu cami (Mardin Ulu Camii gibi) restorasyonda. Ancak Gobeklitepe’de hala turistler icin dusunulmus bir tuvalet yok. Hadi turiste yok anladim da, oradaki bekci icin bile dusunulmemis bu. Her firsatta akil vermeyi bilen Alman, oradaki bekciyi neden gayr-i insani sartlarda bekletir sorasim geliyor!

Gezimizin son duragi Antep ise yine gurur kaynagim oldu. 3,5 kilometrelik kultur yolunun 7 kilometreye cikarildigini gorduk. Zeugma muzesinin insaati bitmis, yeni muzenin binasi muhtesem gorunuyor. Mozaikler de tasinmis. Yani bu turda bir eksigimiz bu mozaikler oldu. Nisan ayinda acilacak olan muze icin bu yaz bir gezi yapmayi planladik. Bu geziyi ise Nemrut ile kombine hale getirecegiz. Bakarsiniz oradan Yesemek, Antakya’ya kadar uzaniriz. Antep’te kalacak bir yer arar iseniz Yabanci Damat dizisine de platformluk yapmis olan evi, Anadolu Konaklari’ni tavsiye ederim. Sevgili Timur Schindel ve ailesi sizleri konuk etmektn mutluluk duyacaklar. (0 533 558 7996)

Anadolu Konakları

Sozu fazla uzatmadan, gezimizin en eglenceli gecen kismi icin Nukhet’e tekrar tesekkur ederiz. Mardin calisma komisyonunun bir benzerinin de Diyarbakir ve Urfa icin kurulmasi dusunulebilir. Zira bu iki ilin de buna ihtiyaci var.

Hepinize en icten sevgilerimle, Esen kalin…

Baris H. Partal